آسیب ها و بازسازی رباط صلیبی قدامی یا ACL

علل آسیب های رباط صلیبی قدامی یا ACL :آسیب*های رباط صلیبی قدامی معمولا زمانی رخ می*دهند که شخص در حال دویدن یا پریدن ناگهان سرعت خود را کاهش داده و تغییر مسیر می*دهد یا به نحوی می*چرخد که باعث چرخش یا خم شدن زانو به یک طرف می*شود.برای اگاهی از چگونگی بازسازی رباط صلیبی قدامی همراه ما باشید.

پارگی رباط ACL

آسیب ACL
آسیب*های تماسی (مرتبط با برخورد) معمولا در اثر یک ضربه*ی مستقیم و در نتیجه*ی آن باز شدن بیش از حد زانو یا خم شدن آن به طرف داخل (به سمت پای مقابل) ایجاد می*شوند.

آسیب ACL

فعالیت*هایی که در آن*ها آسیب ACL شایع*تر است:

ورزش*های بدون برخوردی مانند اسکی، ژیمناستیک و تنیس
ورزش*های با برخورد مستقیم مانند راگبی، فوتبال و بسکتبال
تصادفات وسایل نقلیه*ی موتوری

سایر ساختمان*های تشکیل دهنده*ی مفصل زانو نیز ممکن است همراه با رباط صلیبی قدامی آسیب ببینند:

منیسک (meniscus)
کپسول مفصل (بافتی که مفصل را در بر می*گیرد)
غضروف مفصلی (غضروفی که انتهای دو استخوان*ها را در محل رسیدن به هم در مفصل می*پوشاند)
انتهای استخوان ران یا ساق پا
سایر لیگامنت*های زانو (MCL، LCL و PCL)

آسیب ACL
علائم آسیب ACL

افراد با پارگی ACL معمولا بیان می*کنند که هنگام بروز آسیب صدا (یا احساس) «تق» یا «پاپ» در زانو حس کردند و اکنون دچار ناپایداری در زانو هستند و به اصطلاح زانوی آن*ها «خالی می*کند».در عرض چند ساعت پس از آسیب در زانو به علت خونریزی از عروق آسیب دیده، تورم ایجاد می*شود.پس از بهبود این تورم یا افیوژن اکثر افراد می*توانند وزن خود را روی زانوی آسیب دیده تحمل کنند اما در آن احساس ناپایداری می*کنند.


درمان پارگی رباط صلیبی قدامی

آسیب*های ACL با عمل جراحی و به دنبال آن یک دوره بازتوانی (rehabilitation) و یا تنها با یک برنامه*ی بازتوانی غیر جراحی درمان می*شوند.تصمیم*گیری در مورد انجام یا عدم انجام جراحی به عوامل مختلفی وابسته است، از جمله:سن، میزان فعالیت بدنی و وجود سایر آسیب*ها در زانو.
شخصی که یکی از موارد زیر در موردش صدق می*کند نیاز به جراحی دارد:

ورزشکار حرفه*ای است یا شغلی دارد که نیازمند قدرت و پایداری در زانو می*باشد.
وقتی روی زانوی آسیب دیده می*ایستد بی*ثبات است.
چند آسیب هم*زمان در زانو دارد.
دوره*ی بازتوانی را کامل کرده و هنوز در زانوی خود ناپایداری دارد.

فردی با یکی از شرایط زیر می*تواند درمان غیرجراحی را انتخاب کند:

پارگی ناکامل ACL دارد که ممکن است با استراحت و بازتوانی بهبود یابد.
سن وی بالای ۶۰ سال باشد.

اگر پارگی ACL بازسازی نشود می*تواند خطر مشکلات بعدی در زانو را بیشتر کند؛ از جمله درد مزمن، کاهش میزان فعالیت و آسیب به دیگر قسمت*های زانو (مانند منیسک*ها)
بازتوانی قبل از جراحی

معمولا بلافاصله پس از آسیب ACL جراحی انجام نمی*شود :زیرا می*تواند باعث ایجاد بافت اسکار (آرتروفیبروز) بیش از حد و در نتیجه محدودیت حرکات زانو گردد.در بیشتر موارد پزشک تا زمانی که تورم از بین رفته و فرد می*تواند زانوی خود را به طور کامل و بدون مشکل خم و راست کند جراحی را به تأخیر می*اندازد.در مدت زمان بین ایجاد آسیب تا جراحی بسیاری از جراحان یک دوره تمرین*های «پیش-بازتوانی» را جهت کاهش درد و تورم، بهبود دامنه*ی حرکتی زانو و افزایش قدرت عضلات ران، زانو و لگن توصیه می*کنند.
جراحی رباط صلیبی ( ACL )

پس از پارگی ACL، امکان ترمیم (repair) لیگامنت وجود ندارد.این موضوع دلایل مختلفی دارد، از جمله اینکه عروق خون*رسانی کننده به لیگامنت و نیز سلول*های درون مایع مفصلی آسیب دیده*اند.در حال حاضر تنها راه درمان آسیب ACL بازسازی (reconstruction) آن است.برای بازسازی لیگامنت، از ناحیه*ی دیگری از اندام قطعه*ای تاندون سالم (که آن را اتوگرفت [autograft] می*نامیم) برداشت می*شود.چند محل رایج برای اتوگرفت عبارت*اند از: تاندون patellar (کشکک زانو)، تاندون عضله*ی همسترینگ و تاندون عضله*ی چهارسر ران.

جراحی ACL

راه دیگر استفاده از تاندون گرفته شده از یک جسد است که به آن آلوگرفت (allograft) می*گویند.ACL پاره شده به کمک یک دستگاه باریک شبیه تلسکوپ به نام آرتروسکوپ (arthroscope) برداشته شده و بافت پیوند جایگزین آن می*شود.آرتروسکوپ یک دوربین و یک منبع نور دارد و از طریق یک برش کوچک در پوست وارد مفصل زانو می*شود.سایر ابزارهای جراحی نیز از طریق یک برش کوچک دیگر وارد مفصل می*شوند تا جراح به کمک آن*ها پیوند را به دقت انجام دهد.
آرتروسکوپی ACL


بازسازی رباط صلیبی قدامی
بعد از عمل :

معمولا روز بعد از جراحی بیمار ترخیص می گردد.
۲ هفته اول نیاز به استفاده از عصا حین راه رفتن دارد و طی این مدت فیزیوتراپی نیز آغاز می شود.
در روزهای اول پس از عمل هدف بیشتر کنترل درد و تورم است.
بلند کردن زانو تا بالاتر از سطح قفسه*ی سینه و استفاده از یخ برای این کار مناسب*اند.
تمرین*های کششی و قدرتی معمولا پس از چند روز شروع می*شوند.


بریس زانو
عوارض احتمالی پس از بازسازی رباط صلیبی ( ACL )

بیشتر افراد پس از بازسازی ACL هیچ گونه عوارض جدی ندارند.
با این حال عوارض زیر ممکن است گهگاه در حین جراحی یا پس از آن در دوران بازتوانی ایجاد شوند:
خونریزی به داخل مفصل (افیوژن)
عفونت مفصل
لخته شدن خون در وریدهای عمقی پا (ترومبوز وریدهای عمقی)
آرتروفیبروز (ایجاد بافت اسکار)
شل شدن پیوند

پیش*آگهی

سرانجام بیشتر افرادی که جراحی بازسازی ACL دارند بسیار خوب است.
و معمولا پس از ۶ ماه می*توانند به همه*ی فعالیت*های قبلی خود بپرازند.
ورزشکاران زمانی که زانوی بازسازی شده قدرت و تعادل تقریبا هم اندازه با زانوی سالم مقابل پیدا کند می*توانند به ورزش بازگردند،
که معمولا بسته به نوع ورزش و میزان پیروی فرد از برنامه*ی بازتوانی بین ۶ تا ۱۲ ماه طول می*کشد.



دکتر مهران سلیمانها:
drsoleymanha.com
متخصص ارتوپدی – فوق تخصص جراحی زانو در رشت